ایستگاه راه ‏آهن

تبریز اولین شهر ایران است که دارای ایستگاه راه آهن واقعی بوده و این ایستگاه قدیمی بسیار مجلل ساخته شده است. وجود تاسیسات راه آهن، باعث توقف روند توسعه‏ شهر به سمت غرب شده است. قرارداد احداث راه آهن طبق پیمان مورخه‏ ۴ بهمن ۱۲۹۱ هجری شمسی برابر ۲۴ ژانویه‏ ۱۹۱۳ میلادی، بین “حسن وثوق الدوله” وزیر امور خارجه ایران و بانک استقراضی روس به امضا رسید. ابتدا قرار بود ایستگاه راه آهن تبریز در حوالی گورستان گجیل ساخته شود اما به دلیل مشکلاتی، محل آن خارج از محدوده‏ شهر تبریز تعیین گردید لذا روس‏ها خیابانی مستقم به نام “وازال” تا ایستگاه قطار احداث نمودند و وسیله‏ ای برای ایاب و ذهاب مسافرین قطار در این خیابان به نام “قونقا” به کار انداختند.راه آهن جلفا به تبریز در سال ۱۲۹۵ هجری شمسی به طول ۱۴۶ کیلومتر ساخته شد. در ۱۸ آبان ۱۳۱۷ هجری شمسی، عملیات ساختمانی خط راه آهن تهران تبریز آغاز گردید و با وجود شروع جنگ جهانی دوم ادامه یافت تا در سال ۱۳۱۹ هجری شمسی خط آهن به پل دختر رسید و در سال ۱۳۲۰ هجری شمسی، بهره‏ برداری از آن بین تهران و زنجان آغاز گردید. به علت شروع جنگ، عملیات بعدی متوقف شد تا این که تا سال ۱۳۲۱ هجری شمسی، متفقین توانستند این خط را تا میانه رسانیده و حرکت کالای لازمه را به خود اختصاص دهند. قسمت اعظم عملیات ساخت در فاصله‏ بین میانه و مراغه، تا شهریور ۱۳۲۰ هجری شمسی انجام گردید. بعد از پایان جنگ در سال ۱۳۲۶ هجری شمسی، عملیات ساختمانی این خط مجدد به وسیله‏ وزارت راه با همکاری سازمان برنامه آغاز گردید و در ساعت ۸ صبح ۱۴ مهر ۱۳۳۵ هجری شمسی، قطار به مراغه رسید و در ۳۰ مهر ماه ۱۳۳۵ هجری شمسی، ایستگاه مراغه رسماً افتتاح گردید. عملیات ادامه‏ این راه تا تبریز بلافاصله شروع شد تا این که در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۳۶ هجری شمسی قطار به تبریز رسید و در تاریخ ۴ اردیبهشت ۱۳۳۷ هجری شمسی، ایستگاه تبریز رسماً افتتاح گردید. طول این خط آهن از تهران تا مراغه تقریباً ۷۰۷ کیلومتر و از مراغه تا تبریز ۱۲۹ کیلومتر می‏باشد.