زینب پاشا

زادگاه و محل سکونت زینب پاشا محله «عموزین الدین» بوده که در شمال تبریز قرار گرفته است. از زندگی این زن مبارز در دوران کودکی و جوانی و از خانواده اش اطلاعات و منابعی در دسترس نیست ولی آنچه مسلم است این زن در فقر و محنت روزگارش را گذرانیده است. او زنی تنومند و قوی هیکل بود که دو گوشه چادر خود را به کمر می بست و بدون روبند در شهر رفت و آمد می کرد. گفته می‏شود او علیه تصمیم ناصرالدین شاه مبنی بر اعطای انحصار تنباکو دست به مبارزه مسلحانه زد و رهبری تعدادی از زنان را برعهده داشت که باعث تعطیلی بازار شدند.

او در میان مردم ظاهر می‏شد و این چنین آنها را به مبارزه دعوت می کرد: «اگر شما مردان جرات ندارید جزای ستم پیشگان را کف دستشان بگذارید، اگر می‏ترسید که دست دزدان و غارتگران را از مال و ناموس و وطن خود کوتاه کنید، چادر ما زنان را سرتان کنید و در کنج خانه بشینید و دم از مردی و مردانگی نزنید، ما جای شما با ستکاران می‏جنگیم.»

در دوران قحطی و احتکار نان در دوران شاهان قاجار نیز چماقی پوشیده از میخ و فلز در دست داشت و عده‏ای از زنان را به دور خود جمع و با سلاح سرد خود علیه محتکران قیام نمود. آنها به کشف انبارهای غلات ثروتمندان محتکر می‏پرداختند و بعد از باز کردنشان، گندم و جو را میان گرسنگان و تنگدستان تقسیم می‏کردند. به دلیل رشادت‏هایش به او لقب «ده باشی زینب» داده بودند. او در روزهای قحطی و گرسنگی، زردآلوهای شیرین می‏خرید و میان بچه‏های فقیر تقسیم می‏کرد و به این ترتیب تا حدودی با گرسنگی کودکان مقابله می‏نمود.

بعد از سفر زیارتی او به کربلا در دوران کهنسالی‏اش خبر و اطلاعاتی از زندگی او در دسترس نیست و بنا بر شنیده‏ها امکان فوت او در کربلا و خاکسپاری‏اش در آن شهر بسیار زیاد است.

منابع:

رضازاده عمو زین الدینی، مجید.زینب پاشا.۱۳۹۴٫تبریز: نشر سومر.